Special : "How to สร้างตัวตนออนไลน์ให้ชีวิตและธุรกิจด้วย Social Media !"

BBC UK ทำสารคดีการกำเนิดข้าวกล่อง [Bento / 弁当] ของญี่ปุ่นไว้อย่างน่าสนใจ

เคยสงสัยกันไหมว่าทำไม Bento ที่ขายตามสถานีรถไฟถึงต้องมีหลายๆ ช่อง ไว้ใส่กับเยอะๆ ?

ถ้าลองคิดดีๆ, เราก็น่าจะเดาได้ว่า ข้าวกล่อง [Bento / 弁当] น่าจะเกิดจากการที่คุณแม่อยากจะทำอาหารให้คุณพ่อหรือคุณลูกไปทานข้างนอก หรือไม่ก็เพราะแม่ทัพต้องการแจกเสบียงให้ทหารง่ายๆ เป็นรายตัว

Bento ก็น่าจะเป็นแค่กล่องไม้บ้านๆ หรือห่อข้าวง่ายๆ, เหมือนข้าวเหนียวหมูทอดห่อใบตองของบ้านเราสิ ?

ก่อนจะมาเป็น “Bento” อย่างที่เราเห็นกันในยุค “Japan no Visa“, มันมีพัฒนาการมาจากอาหารของคนจน

japan-no-visa-lunch-set-sendai-gyutan-bentou-low-price-lenovo-k900-2

ข้าวกล่องยุคแรกสุด, ย้อนไปได้ถึง 1500 ปี

สมัยที่ญี่ปุ่นยังไม่เป็นประเทศเลยด้วยซ้ำ

จากหนึ่งในบันทึกที่เก่าแก่ที่สุดของญี่ปุ่นชื่อ “Nihon Shoki”, มีเรื่องราวของนายพรานที่ห่อข้าวและเนื้อตากแห้งไปทานระหว่างการล่าสัตว์ [ตรงนี้น่าจะเหมือน “ข้าวเหนียวหมูทอดห่อใบตอง” ของไทยเรา]

แต่คำว่า “Bento / 弁当“, ถูกใช้จริงๆ ครั้งแรกก็คือยุคของแม่ทัพโนบุนากะ [Nobunaga]

ความหมายตรงตัวของ Bento ก็คือ “สะดวก”

หน้าตาของ Bento ในยุคนั้นก็แค่ข้าวปั้นใส่กล่องไม้ไผ่เท่านั้นเอง

เรียกว่า “Bento” เกิดขึ้นมาในฐานะอาหารกล่องของทหารชั้นเลว, เป็นเสบียงของคนจน โดยมีกับแค่อย่างเดียว

ข้าวสาร โตเกียว โฮสเทล ข้าวหอมมะลิ พันดี 1000 ข้าวไทยในญี่ปุ่น ชาเขียว lawson หุงข้าว

จนมาถึงยุคเอโดะ [Edo] ที่ละครโนห์ [Noh] และคาบุกิ [Kabuki] ได้รับความนิยมในหมู่คนรวยและชนชั้นกลาง, ทางโรงละครจึงคิดค้นข้าวกล่องแบบใหม่ขึ้นมา สำหรับขายช่วงที่ละครพักครึ่ง

ในชื่อ “Makunouchi Bento [幕の内弁当]

ซึ่งแน่นอนครับว่าข้าวกล่องของโรงละครย่อมไม่ใช่ “ข้าวเหนียวหมูทอดห่อใบตอง”

แต่เป็นข้าวปั้นอย่างดี พร้อมกับหลากหลาย ไม่ว่าจะเป็นเนื้อ / ปลา / ไข่ รวมทั้ง Sushi ด้วย

จากนั้นเมื่อญี่ปุ่นพัฒนาระบบรถไฟให้วิ่งได้ไกลๆ, ข้าวกล่องก็เกิดขึ้นกระจายไปทั่วประเทศ

เรียกว่า “เอคิเบน [Ekiben / 駅弁当]“, ซึ่งก็ย่อมาจาก “Eki” ที่แปลว่าสถานีรถไฟและ “Bento” นั่นเอง

แต่ละเมืองก็ต้องแข่งขันกัน ใช้วัตถุดิบในท้องถิ่นปรุงใส่มาในข้าวกล่อง กลายเป็นของขึ้นชือของแต่ละพื้นที่

sendai-station-backpack-bentou-musubimaru-date-masamune-xperia-v

รถไฟความเร็วสูงวิ่งไปถึงไหน, ก็พัดพาเอาความเจริญบวกกับการท่องเที่ยวไปถึงนั่น

ทว่า ทั้งหมดต้องมีการวางแผนอย่างดี

เช่นเดียวกับการที่ Bento พัฒนามาจนถึงปัจจุบัน

ไม่มีประเทศไหนที่ข้าวกล่องหลากหลายเท่าญี่ปุ่น

ตอนนี้เรามีการ์ตูนเกี่ยวกับข้าวกล่องรถไฟ

มีการรวบรวม Bento ทั่วประเทศมาจัดเป็นงาน Event

จากอาหารคนจนที่มีไว้พกไปทานระหว่างล่าสัตว์หรือแจกให้ทหารชั้นเลว, กลายเป็นหนึ่งใน “สินค้าเชิงวัฒนธรรม” ที่ทั้งญี่ปุ่นแข่งขันกันพัฒนา ทั้งในระดับท้องถิ่นและยังได้รับการสนับสนุนจากรัฐบาลส่วนกลาง

ข้าวสาร โตเกียว โฮสเทล ข้าวหอมมะลิ พันดี 1000 ข้าวไทยในญี่ปุ่น ชาเขียว ปลาไหล ข้าวกล่อง

เราคนไทยเองก็คุ้นชินแล้วครับ กับ “ข้าวกล่องรถไฟ” ตามสถานี แต่อาจไม่ค่อยทราบที่มา, ว่ามันสามารถย้อนอดีตกลับไปได้กว่า 1500 ปี และมีการพัฒนาต่อเนื่องมายาวนาน ผ่านการคิดค้นให้สวยงามและหลากหลาย

พลิก “ความง่าย” กลายเป็น “คุณค่า”, อาหารคนจนก็เปลี่ยนเป็น Idea ทางการตลาดได้เช่นกัน :)